TRYB JASNY/CIEMNY

Sokrates i WYCHOWANIE 馃榾 ZAPYTAJ DZIECKO, zanim przykleisz etykiet臋!

Metoda wychowawcza Sokratesa polega艂a na nieustannym rozwoju umys艂u, wn臋trza i ducha cz艂owieka. Droga pyta艅 mia艂a pom贸c w dochodzeniu do w艂asnych pogl膮d贸w, przekona艅, ale r贸wnie偶 w podwa偶aniu ich. Co to w praktyce oznacza i jakie ma prze艂o偶enie na wychowanie dziecka?


Jestem filozofem z wykszta艂cenia, ale i z ducha

Tak偶e sorry, nie potrafi臋 tego wy艂膮czy膰. Nawet jakbym chcia艂a, to nie umiem. Nigdy nie pod膮偶a艂am za idolami, czy autorytetami. Zrobienie czego艣, bo „kto艣 tak m贸wi” lub „bo kto艣 tak robi” - nigdy nie by艂o dla mnie przekonuj膮ce. Nadal nie jest. Je艣li co艣 robi臋, to dlatego, 偶e uwa偶am to za s艂uszne.

Pos艂usze艅stwo nie jest wed艂ug mnie najwy偶sz膮 warto艣ci膮. W przeciwie艅stwie do dokonywania dobrych, m膮drych wybor贸w i podejmowania wysi艂ku samodzielnego my艣lenia. Ten wysi艂ek z kolei ma swoje blaski i cienie, ale z drugiej strony jest bardzo pot臋偶n膮 broni膮 przed rozmaitymi trudnymi sytuacjami, w kt贸rych stawia nas 偶ycie.

Dziecko, kt贸re my艣li samodzielnie nie zawsze my艣li tak, jak rodzic

Warto o tym pami臋ta膰 i nie robi膰 z tego sprawy, 偶e Twoje dziecko si臋 z Tob膮 nie zgadza. By膰 mo偶e to w艂a艣nie ono ma racj臋, a Ty si臋 mylisz. Albo obydwoje macie racj臋, a problem jest czysto komunikacyjny. Jednak je艣li o tym nie porozmawiacie, stracisz szans臋 na to, 偶eby si臋 tego dowiedzie膰. 

Fascynuj膮ce dla mnie jest to, jak w rozmowach z moim Dzieckiem — sama si臋 rozwijam. Jak poszerza si臋 moja perspektywa i jak ucz臋 si臋 mojego Dziecka, na ka偶dym etapie jego rozwoju. Mam wra偶enie, 偶e ka偶dy z nas szuka jakiej艣 stabilizacji. ALE jak pisa艂 Sztaudynger: stabilizacja motylka to szpilka. Natur膮 艣wiata, natur膮 cz艂owieka i wszystkiego, co nas otacza — jest zmiana, kt贸rej trzeba si臋 uczy膰 ci膮gle od nowa. 

Czasami wystarczy zapyta膰...

Jaki艣 czas temu pisa艂am o tym, 偶e cho膰 edukacja domowa jest wspania艂膮 przygod膮, te偶 ma swoje kamienie milowe. Podobnie jak samo rodzicielstwo i r贸偶ne sytuacje, kt贸re nas na co dzie艅 zaskakuj膮 lub stanowi膮 jak膮艣 trudno艣膰. Rozwi膮zanie jest cz臋sto na wyci膮gni臋cie r臋ki, wystarczy zapyta膰. Wiem, 偶e niekt贸re starsze pokolenia teraz pukaj膮 si臋 w czo艂o, bo przecie偶 dziecko ma si臋 s艂ucha膰 i koniec. No nie. Nieprawda.

呕aden cz艂owiek organicznie nie dzia艂a tak, 偶eby si臋 s艂ucha膰 i koniec. Ludzie najpi臋kniej rozwijaj膮 si臋 w wolno艣ci, a to dotyczy r贸wnie偶 dzieci. Je偶eli Twoje dziecko, czego艣 nie robi lub nie chce czego艣 zrobi膰, a do tej pory np. to robi艂o, ugry藕 si臋 w j臋zyk, zanim powiesz: ale z ciebie okropny le艅, zobaczysz, jak si臋 偶ycie obchodzi z takimi leniami. NO B艁AGAM, je艣li lubisz tak bardzo przylepia膰 etykiety, to zatrudnij si臋 w odzie偶owym i tam sobie przylepiaj, a dziecko zostaw w spokoju. 

Pytania, pytania, pytania — ten irytuj膮cy Sokrates!

Sokrates pyta艂. By艂 irytuj膮cy dla g艂upc贸w i intryguj膮cy dla m臋drc贸w, kt贸rzy czerpali przyjemno艣膰 z rozm贸w z nim. Sokrates swoimi pytaniami wy艂ania艂 z drugiego cz艂owieka to, co ten NAPRAWD臉 my艣la艂. Sk艂ania艂 r贸wnie偶 do stawiania czo艂a przekonaniom, kt贸re nie s膮 niczym podparte, jak tym, 偶e s膮 przekonaniami po prostu. Jak to si臋 ma do wychowania?

Postawa dialogu zach臋ca dziecko do samodzielnego my艣lenia. Uczy opowiada膰 o sobie i 艣wiecie wewn臋trznych prze偶y膰, pomaga identyfikowa膰 problemy, a co za tym idzie — r贸wnie偶 stawia膰 im czo艂a. Je艣li dostrzegasz jaki艣 problem w Waszej codzienno艣ci, po prostu zapytaj i b膮d藕 ciekaw/a odpowiedzi. To tak niewiele i tak wiele r贸wnocze艣nie. 

Sokrates i edukacja domowa kontra moje dzikie my艣li

M贸j Syn bardzo lubi艂 uczy膰 si臋 rano, wi臋c by艂a to nasza rutyna zaraz po 艣niadaniu. Z czasem jednak zauwa偶y艂am, 偶e jest coraz mniej ch臋tny do nauki i zacz臋艂am si臋 zastanawia膰, czy co艣 robi臋 藕le. Czy 藕le dobieram metody albo materia艂y? Id膮c tropem mojej w艂asnej g艂owy, mog艂abym doj艣膰 do wniosku, 偶e bez sensu ta ca艂a edukacja domowa, a jego niech臋膰 oznacza, 偶e ja nie daj臋 w tym rady. Id膮c dalej, mog艂abym si臋 martwi膰, 偶e skoro ma problem z nauk膮 w domu (gdzie ma czas na zainteresowania i r贸偶ne rzeczy), to edukacja stacjonarna te偶 mo偶e temu nie podo艂a膰. Jednak, zamiast pakowa膰 si臋 w ten ko艂choz my艣lowy, po prostu go zapyta艂am. 

I tak pytanie po pytaniu doszli艣my do tego, 偶e nie chodzi wcale o to, 偶e nauka nie jest interesuj膮ca. Nie chodzi te偶 o to, 偶e ja co艣 robi臋 藕le. Nie chodzi o to, 偶e materia艂y s膮 nieciekawe. Chodzi艂o o... por臋 dnia. M贸j Syn mi wyja艣ni艂, 偶e teraz kiedy cz臋艣ciej 艣wieci s艂o艅ce i jest 艂adna pogoda, po 艣niadaniu woli si臋 bawi膰. A kiedy si臋 uczy w tym czasie — my艣li tylko o zabawie. Zapyta艂am go, jaka pora by艂aby dla niego odpowiednia. Stwierdzi艂, 偶e po obiedzie. I wiecie co? Problem si臋 rozwi膮za艂. Uczymy si臋 codziennie po obiedzie, a zapa艂 wr贸ci艂. 

Sokrates by艂 ciekawy ludzi...

Opr贸cz tego, 偶e sam mia艂 ciekawe pogl膮dy, by艂 ciekawy 艣wiata i pogl膮d贸w innych os贸b. Nie zach臋cam Was do tego, 偶eby teraz zasypywa膰 pytaniami s膮siad贸w, czy znajomych. Ale warto by膰 ciekawym swoich w艂asnych dzieci i uwolni膰 si臋 od etykietowania w odpowiedzi na problemy, czy trudno艣ci.

Zamiast tego nastaw si臋 na dialog i s艂uchanie. Postaraj si臋 stan膮膰 obok tego, co Ci si臋 wydaje i sprawd藕, co by膰 mo偶e. Wsp贸lne wypracowywanie rozwi膮za艅 daje wi臋ksz膮 satysfakcj臋 i lepsze efekty dla codziennego wzajemnego funkcjonowania ni偶 odg贸rne narzucanie w艂asnych schemat贸w.

Trzymajcie si臋 razem. 馃崁
Cze艣膰!

Wybrane dla Ciebie